Góc Nhìn WW88: Học viện Bayern từng đoạt vua kiến tạo Bundesliga, lại từ chối lời mời đội Đức, rồi thành huyền thoại Giải Ngoại hạng Trung Quốc

Làng bóng không bao giờ thiếu thiên tài, cũng không thiếu cầu thủ vô địch, nhưng ngôi sao cực kỳ tỉnh táo, sống thông suốt, thì luôn là hàng hiếm. Lần này người chúng ta nói đến, Zvjezdan Misimovic, tuyệt đối là nhân vật tiêu biểu trong số đó.

Sự nghiệp cầu thủ của anh khá rực rỡ: từng nhận lời mời của Barcelona, từng được đội Đức triệu tập, kỹ thuật không cần bàn cãi. Năm 27 tuổi anh đứng đầu bảng kiến tạo Bundesliga, dẫn đội hạ các ông lớn để đoạt chức vô địch giải. Lẽ ra phải đứng vững ở châu Âu để bước vào hàng ngũ hạng nhất, anh lại tùy hứng phiêu bạt nhiều giải quốc gia. Hơn ba mươi tuổi còn đổ bộ Giải Ngoại hạng Trung Quốc, trở thành huyền thoại một thời. Nhìn suốt sự nghiệp, không chấn thương kiểu bi kịch, không tranh cãi ngoài sân, xuyên suốt là thực lực luôn sẵn và đi theo lòng mình. Trong làng bóng cạnh tranh khốc liệt đến cực điểm, đúng là một luồng gió trong.

Năm 1982, Misimovic sinh ra ở Munich, Đức. Nhưng anh không phải dòng máu Germanic thuần. Bố là người nhập cư Bosnia, chuyển đến Đức vào thập niên 1950-1960. Quê gốc gia đình luôn ở Gradiska, Bosnia. Tình cảm quê hương khắc trong huyết mạch ấy cũng khiến thời trẻ anh đưa ra quyết định làm chấn động cả làng bóng Đức.

Bóng đá Bosnia sức mạnh tổng thể bình thường, nhưng bóng đá là niềm say mê của toàn dân địa phương. Được bố, một cổ động viên, hun đúc, Misimovic bước vào con đường bóng đá, và thiên phú vượt xa người thường. Cảm giác bóng tinh tế, giữ bóng chắc. Đối thủ muốn cướp bóng dưới chân anh khó như lên trời. Sáng nhất là sức sáng tạo trên sân và tầm nhìn tổng thể. Anh bẩm sinh là cầu thủ tổ chức, so với cầu thủ cùng lứa hoàn toàn là sự áp đảo một bậc.

Thiên phú không bao giờ bị chôn vùi. Misimovic thuận lợi vào học viện Bayern, đứng trên nền tảng đào tạo trẻ hàng đầu Bundesliga. Năm 16 tuổi, anh bùng nổ ở giải trại hè thanh thiếu niên. Kiểm soát bóng hoa mỹ, đường chuyền chính xác đã thuyết phục thẳng Barcelona. Anh nhận lời mời của La Masia. Phải biết, trải nghiệm bị Barcelona để mắt năm 16 tuổi, đặt ở thời nào cũng là bằng chứng của một thiên tài.

Trước lời mời của Barcelona, Misimovic bình thản từ chối. Sinh ở Munich, lớn lên ở Munich, anh có cảm giác thuộc về Bayern một cách thuần khiết. Anh không ham hào quang ông lớn, chỉ giữ tình yêu trong lòng.

Cũng ở tuổi 16, liên đoàn Đức đưa cành ô liu, mời anh vào các đội trẻ mọi cấp của Đức. Chỉ cần gật đầu, tương lai rất có khả năng khóa suất đội tuyển Đức, nắm tài nguyên, độ phủ sóng và danh dự của các giải lớn hàng đầu. Vô số cầu thủ nhập cư chen nhau muốn nhập tịch để vào đội Đức, nhằm có điểm xuất phát nghề nghiệp cao hơn. Misimovic không do dự, từ chối thẳng. Suy nghĩ của anh đơn giản và kiên định: sống ở Đức, lớn lên ở Đức, nhưng gốc ở Bosnia. Anh chỉ chiến đấu vì quê hương cố thổ. Khí phách thuần khiết ấy đặc biệt đáng quý trong làng bóng thực dụng.

Lựa chọn tình cảm cá nhân không ảnh hưởng sự nghiệp câu lạc bộ. Hơn 20 tuổi, Misimovic thuận lợi lên đội một Bayern, hoàn tất trận ra mắt Bundesliga trong trận gặp Bremen, chính thức đặt chân lên sân khấu đỉnh châu Âu. Nhưng sự tàn khốc của ông lớn nhanh chóng khiến thiên tài này nhận ra thực tế. Bayern khi ấy sao sáng dày đặc, cạnh tranh ở tuyến giữa khốc liệt đến cực điểm, cầu thủ trẻ gần như không có không gian để thử và sai. Khó xử hơn, lối đá tiền vệ tấn công chuyên trách, hạt nhân cầm bóng mà anh sống nhờ, ở một ông lớn tranh vô địch căn bản không có chỗ đứng. Bayern tuyệt đối không giao mạch máu tấn công cho một ngôi sao trẻ vừa ra lò để tập dượt.

Hai mùa trôi qua, Misimovic đầy thiên phú chỉ có 3 lần ra sân ở Bundesliga, hoàn toàn thành quân bài thừa của đội. Ở lại thì không có ngày ngẩng đầu, ra đi lại khá tiếc. Nhìn tuổi thanh xuân vàng bị tiêu hao uổng phí, năm 22 tuổi anh quyết đoán rời đội. Mùa hè 2004 anh chuyển đến Bochum, thoát vòng xoáy ông lớn, tìm một sân đấu hợp với mình.

Sau khi sang Bochum, qua một mùa thích nghi, Misimovic khóa chắc vị trí tiền vệ tấn công đá chính. Dù đá hạng Nhì Đức hay trở lại Bundesliga, khả năng điều phối giữa sân và những đường chuyền, cú sút chính xác của anh đều ở trình độ hàng đầu trong đội. Đáng tiếc đội hình Bochum tổng thể yếu, đồng đội không đủ khả năng dứt điểm. Dù anh liên tục gửi những đường chọc khe tinh tế, những đường tạt xuất sắc, cuối cùng đều bị lãng phí. Anh cứng rắn rơi vào cảnh mình đá hết sức, đồng đội kéo chân sau. Một mình khó chống nhiều tay, anh lại chọn chuyển nhượng. Qua Nurnberg, cuối cùng anh gia nhập Wolfsburg.

Hành trình Wolfsburg đã mở khóa hoàn toàn đỉnh cao sự nghiệp của Misimovic. Hệ thống chiến thuật của HLV khi đó, Magath, khớp hoàn hảo với đặc điểm kỹ thuật của anh. Đội trao thẳng cho anh toàn quyền của một hạt nhân tấn công. Phía sau có cầu thủ phòng ngự chuyên trách quét bóng và chống lưng, giúp anh khỏi bị phòng ngự kéo xuống. Phía trước anh cặp cùng Dzeko và Grafite, bộ đôi tiền đạo hàng đầu Bundesliga, khả năng kết thúc đầy đủ. Cấu hình thần tiên này, nói đơn giản, là: người chuyên phòng ngự, người chuyên ghi bàn. Misimovic chỉ cần chuyên tâm kiến tạo, xâu chuỗi tấn công.

Hệ thống cực kỳ hợp đã kích hoạt hoàn toàn thiên phú chuyền bóng của anh. Mùa 2008-09, Misimovic một mùa gửi 20 đường kiến tạo, chắc chắn đoạt vua kiến tạo Bundesliga, dẫn Wolfsburg diễn màn ngựa ô và thành công đoạt chức vô địch Bundesliga. Năm 27 tuổi, rời Bayern chỉ 5 năm, anh từ quân bài bị ông lớn bỏ đi đã lội ngược thành tiền vệ hàng đầu Bundesliga, hoàn tất cú trở mình đẹp nhất.

Đúng lúc mọi người tưởng anh sẽ vững bước lên đỉnh cao hơn, cục diện đội bóng quay ngoắt. Công thần vô địch Magath ra đi, khiến Wolfsburg mất hoàn toàn chỗ dựa. Cộng thêm chiều sâu đội hình mỏng, không đủ sức gánh nhiều mặt trận. Mùa 2009-10 thành tích lao dốc. Đừng nói bảo vệ chức vô địch, ngay cả top 4 Bundesliga cũng khó với tới.

Thành tích kém tất yếu dẫn đến xáo trộn đội hình. Mùa hè 2010, Wolfsburg đổi HLV, đồng thời chi mạnh đưa thiên tài Brazil Diego về. Quy luật bất biến của làng bóng: một đội không chứa nổi hai hạt nhân cầm bóng. Diego, cùng là tiền vệ tấn công hàng đầu, đến là tuyên bố kết cục Misimovic phải ra đi.

Rời vùng an toàn, sự nghiệp của anh bắt đầu rơi vào cảnh không hợp thủy thổ. Anh sang Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập Galatasaray, gặp Rijkaard, người không xếp vị trí tiền vệ tấn công chuyên trách. Ngay cả ngôi sao huyền thoại Riquelme dưới trướng HLV này cũng phải thu bớt quyền bóng, thích nghi hệ thống. Misimovic đương nhiên cũng không có địa vị chiến thuật riêng. Anh đá bị trói tay trói chân, phong độ lao dốc, nhanh chóng lặng lẽ ra đi, chuyển đến Dynamo Moscow.

Năm 2013, Misimovic ngoài ba mươi tuổi đón một đường đua mới. Quý Châu Nhân Hòa của Giải Ngoại hạng Trung Quốc đưa lời mời chân thành: phí chuyển nhượng 4 triệu euro, lương năm 1,5 triệu euro, đưa vua kiến tạo Bundesliga cũ này đến giải Trung Quốc. Khi ấy, vì tuổi và chấn thương, sức bùng nổ của anh đã không còn như thời đỉnh cao. Nhưng lạc đà có gầy vẫn hơn ngựa. Dù là tiền vệ hàng đầu Bundesliga đã hao tổn, ở Giải Ngoại hạng Trung Quốc anh vẫn là một sự áp đảo hoàn toàn.

Tầm nhìn chuyền bóng đỉnh cao, những quả đá phạt chính xác, cách điều phối giữa sân điềm tĩnh đã trực tiếp làm sống toàn bộ hàng công của Quý Châu Nhân Hòa. Dưới sự dẫn dắt của anh, Quý Châu Nhân Hòa tạo kỳ tích ngựa ô kinh điển ở Giải Ngoại hạng Trung Quốc, đối đầu trực diện Quảng Châu Evergrande đang thống trị giải ở thời đỉnh cao, gây bất ngờ đoạt Cúp FA. Nhờ sức thống trị trên sân cùng thái độ điềm tĩnh, tận tâm, Misimovic chinh phục hoàn toàn cả đội, đeo băng đội trưởng, trở thành hạt nhân tuyệt đối và thủ lĩnh tinh thần, ngồi chắc ghế ngoại binh huyền thoại của giải.

Năm tháng không đánh bại được huyền thoại, nhưng rốt cuộc không thắng được thời gian. Tuổi cao, phong độ của anh năm này qua năm khác đi xuống. Năm 2015 anh từng tuyên bố giải nghệ, sau đó ngắn ngủi trở lại cứu hỏa cho đội, nhưng đã là cung mạnh hết đà. Năm 2017, Misimovic chính thức treo giày, chia tay hoàn toàn bóng đá chuyên nghiệp.

Nhìn suốt sự nghiệp, đầy phóng khoáng và thông suốt. Thời trẻ anh không ham hào quang ông lớn, không mộ danh dự của nước lớn, giữ lòng với cố thổ. Thời đỉnh anh không dựa vào chiêu trò câu view, dùng ngôi vua kiến tạo và chức vô địch giải để chứng minh thực lực. Cuối đời anh bỏ thân phận ngôi sao châu Âu, chăm chỉ đá bóng ở Giải Ngoại hạng Trung Quốc, dẫn đội vô địch, để lại một câu chuyện bóng đá không thể thay thế. Trong làng bóng xô bồ và thực dụng, Misimovic dùng cả đời chứng minh: tư thế bóng đá đẹp nhất từ trước đến nay là đi theo lòng mình, lấy thực lực làm gốc.